Żółcień chinolinowa (E104)

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.

Żółcień chinolinowa (E104)

Ostatnia aktualizacja: 15 lutego 2023

  • Pisząc ten artykuł, korzystaliśmy z:
  • 9źródła
  • 2badań

Żółcień chinolinowa to barwnik spożywczy oznaczony symbolem E104. Jest dodawana do żywności, kosmetyków, a nawet leków, aby nadać im żółtą barwę.

Żółcień chinolinowa wchodzi w skład tzw. szóstki z Southampton, czyli syntetycznych barwników, powiązanych z nadpobudliwością u dzieci.

Bezpieczeństwo:

Podejrzany

Wpływ na zdrowie:

Negatywny: może powodować nadpobudliwość u dzieci i wywoływać reakcje alergicze u osób wrażliwych


W pigułce

  • Żółcień chinolinowa to barwnik (E104) nadający produktom żółty kolor.
  • Dzienne bezpieczne spożycie (ADI) dla żółcieni chinolinowej wynosi 0,5 mg/kg masy ciała/ dobę.
  • Żółcień chinolinowa nie jest powiązana z działaniem rakotwórczym i genotoksycznym.
  • Żółcień chinolinowa, razem z innymi barwnikami syntetycznymi, może być przyczyną nadpobudliwości dzieci.
  • Spożycie produktów z żółcienią chinolinową może u osób wrażliwych powodować wystąpienie reakcji alergicznej w postaci pokrzywki, nieżytu nosa i astmy.
  • Brakuje badań, oceniających bezpieczeństwo stosowania żółcieni chinolinowej u kobiet w ciąży.

Co to jest żółcień chinolinowa?

Żółcień chinolinowa to organiczny związek chemiczny, barwnik chinoftalonowy, będący mieszaniną pochodnych kwasu mono-, di- i trisulfonowego. Znany jest pod wieloma nazwami, z których najpopularniejsze to: żółcień kwasowa 3, żółcień chinolinowa WS oraz D&C Yellow No. 10

Ma postać zielonkawo - żółtego, bezzapachowego proszku lub granulek. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając żółtą barwę roztworu. Żółcień chinolinowa stosowana w przemyśle pozyskiwana jest na drodze syntezy chemicznej w reakcji sulfonowania.

Żółcień chinolinowa - szkodliwość

Żółcień chinolinowa nie została powiązana z działaniem genotoksycznym czy rakotwórczym.

ADI (bezpieczne dzienne spożycie) dla żółcieni chinolinowej wynosi 0,5 mg/ kg masy ciała/ dobę. Poziom ten został zmniejszony z 10 mg / kg masy ciała dobę w 2009 roku przez EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności).

Zgodnie z danymi szacunkowymi, średnie narażenie na żółcień cholinową z diety dla europejskich dzieci w wieku 1 - 10 lat wynosi 0,45 - 2,0 mg/ kg masy ciała/ dobę, zaś w skrajnych przypadkach może być to nawet 4,1 mg/ kg masy ciała/ dobę. W przypadku osób dorosłych pijących umiarkowane ilości napojów, średnia ilość spożywanej żółcieni chinolinowej wynosi 0,5 mg/ kg masy ciała/ dobę. Z kolei dorośli spożywający duże ilości napojów bezalkoholowych narażeni są na żółcień chinolinową w dawce 1,2 mg/ kg masy ciała/ dobę .

Jak widać, osoby spożywające duże ilości słodyczy oraz napojów bezalkoholowych, które to stanowią największe źródło żółcieni chinolinowej, przekraczają w znaczącym stopniu ustalony próg ADI, mówiący o granicy bezpiecznego spożycia dla danej substancji.

Uwaga

uwaga!

Żółcień chinolinowa jest zakazana do stosowania w żywności w USA, Japonii i Norwegii.

Żółcień chinolinowa może powodować reakcje alergiczne

Żółcień chinolinowa u osób wrażliwych może być przyczyną reakcji alergicznej w postaci pokrzywki, nieżytu nosa i astmy. Objawy te występowały jako wynik spożycia żółcieni chinolinowej wraz z innymi barwnikami syntetycznymi i były obserwowane w bardzo rzadkich przypadkach. Co istotne, u osób wrażliwych skutki uboczne spożycia barwników mogą pojawiać się nawet przy niewielkich ich ilościach, mieszczących się w zakresie ustalonego ADI .

Żółcień chinolinowa może powodować nadpobudliwość u dzieci

Żółcień chinolinowa, a także inne barwniki określane mianem szóstki z Southampton, mogą sprzyjać nadpobudliwości u dzieci .

Naukowcy wykazali, że spożycie produktów, zawierających mieszaninę sztucznych barwników (w tym żółcień chinolinową) w połączeniu z konserwantem benzoesanem sodu (E211) przyczynia się do nadaktywności u dzieci w wieku 3 i 8-9 lat, przypominającej zachowania charakterystyczne dla ADHD (m.in. zaburzenia koncentracji, nadpobudliwość ruchową, niepokój) .

W wyniku ponownej analizy dostępnych danych w 2009 roku, eksperci z Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) nie potwierdzili związku między wpływem substancji barwiących na zachowanie u dzieci .

Mimo to, unijne rozporządzenie z nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. nakazuje producentom żywności zamieścić na etykiecie produktu spożywczego, zawierającego jeden z barwników tzw. szóstki z Southampton informację o możliwym szkodliwym wpływie danego barwnika na aktywność i skupienie uwagi u dzieci .

Do barwników tych należą:

  • żółcień chinolinowa (E 104),
  • żółcień pomarańczowa FCF (E110)
  • azorubina/karmoizyna (E 122),
  • pąs 4R (E 124),
  • tartrazyna (E 102),
  • czerwień allura (E 129).

Żółcień chinolinowa w ciąży

Jak dotąd nie przeprowadzono badań, oceniających wpływ żółcieni chinolinowej na rozwój płodu i dziecka. Barwnik ten występuje przede wszystkim w mocno przetworzonych produktach, które warto maksymalnie ograniczyć w diecie ciężarnych. Dzięki temu zostaje zminimalizowane ryzyko narażenia na żółcień chinolinową dla kobiet w ciąży.

Żółcień chinolinowa - zastosowanie

Żółcień chinolinowa znajduje się w:

  • produktach spożywczych: lukrach, posypkach i polewach do ciast, gumach do żucia, lodach, żelkach, cukierkach, galaretkach, ciastkach i innych wyrobach cukierniczych, deserach mlecznych, dżemach i marmoladach, musztardzie, serach topionych, gotowych sosach, napojach gazowanych i niegazowanych, napojach izotonicznych, napojach alkoholowych ,
  • lekach i suplementach diety: syropach, tabletkach do ssania na ból gardła, otoczkach tabletek, żelkach i lizakach witaminowych
  • kosmetykach: szminkach, pastach do zębów, mydłach, farbach do włosów.

Barwnik ten stosuje się także do barwienia tkanin, takich jak jedwab, wełna czy nylon.

Więcej podobnych treści

  • autor:

    Paulina Styś-Nowak

    Dietetyk

    Ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Autorka wielu artykułów popularnonaukowych na temat żywienia i szeroko pojętej dietetyki.


Czy ten artykuł okazał się pomocny?

Oceń wpis i pomóż nam w stworzeniu najlepszego w polskim internecie źródła wiedzy o zdrowiu. Czekamy na Twoje uwagi :)

Dziękujemy za oddany głos!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Cieszymy się, że znalazłeś w tym artykule to, czego szukałeś ;)

Dziękujemy za komentarz!

Twoja opinia jest dla nas ważna. Dołożymy wszelkich starań aby nasze artykuły były lepsze.

Twoim zdaniem czegoś tu zabrakło?

Daj nam znać, a wspólnie uzupełnimy ten artykuł


Spis badań i źródeł

  • https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2009.1329
  • https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:295:0001:0177:PL:PDF
  • https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:32008R1333
  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Quinoline-Yellow
  • David W Schab i wsp.: Do artificial food colors promote hyperactivity in children with hyperactive syndromes? A meta-analysis of double-blind placebo-controlled trials. J Dev Behav Pediatr, 2004, 25(6), 423-34.
  • Mark D Miller i wsp.: Potential impacts of synthetic food dyes on activity and attention in children: a review of the human and animal evidence. Environ Health, 2022, 21(1), 45.

Masz pytanie?

Jeśli chciałbyś wiedzieć więcej na ten temat lub wiesz jak uzupełnić artykuł, napisz do nas. Nasi specjaliści udzielą Tobie szybkiej odpowiedzi i przeanalizują proponowane zmiany w treści.

Administratorem Twoich danych osobowych jest webzakt.com. Twoje dane posłużą nam wyłącznie do kontaktowania się z Tobą.

Newsletter